سلام . شهادت امام جواد (ع) رو تسلیت میگم. خوش به حال اون دوستانی که امروز حضورا خدمت سلطان ایران آقا علی بن موسی الرضا (علیه السلام) رسیدند برای عرض تسلیت شهادت فرزند بزرگوارشون.

با ادامه بحث فواید و برکات وجودی امام غایب در خدمتتون هستم. تا اونجایی رو گفتیم که دسته ای از وظایف و فواید امام هستند که در زمان غیبت هم از عهده امام ساقط نمیشند. از این دسته " واسطه فیض" رو گفتیم و امروز می رسیم به " هدایت تکوینی".

آیا در زمان غیبت امام، ما از هدایت محرومیم؟

ابتدا باید بگوییم هدایت بر دو نوع است: 

الف) هدایت تشریعی: این هدایت از طریق فرستادن پیامبران و نازل شدن کتاب‌های آسمانی صورت می‌گیرد و در اصطلاح "ارائه‌ی طریق و نشان دادن راه"خوانده می‌شود. آیه‌ی 3 سوره‌ی دهر (انسان) به این نوع هدایت اشاره دارد:

"إِنّا هَدَینَاهُ السَّبیلَ إِمّا شاکِراً و إِمّا کفُوراً" «به حقیقت ما راه سعادت را به انسان نشان دادیم حال، خواهد هدایت پذیرد و شکر این نعمت را بگذارد خواه آن را کفران نماید.»

ب) هدایت تکوینی: این نوع هدایت به صورت ایصال الی المطلوب و رساندن به مقصد است. از این نوع هدایت به هدایت باطنی نیز تعبیر می‌شود.

رسالت اصلی همه‌ی انبیا و اوصیا (علیهم‌السلام ) هدایت تشریعی و ارشاد و راهنمایی مردم می‌باشد اما سخن در این است که هدایت باطنی افراد و دستگیری از پویندگان راه حقیقت از مهمترین شئونات امامت است و برای افراد لایق همچنان ادامه دارد.

مرحوم علامه طباطبایی در تفسیر المیزان در ذیل آیه‌ی 124 سوره‌ی بقره می‌فرمایند: «هدایتی که از شئون امامت است، هدایت تکوینی و ایصال الی المطلوب است نه صرف ارائه‌ی طریق.» ایشان معتقدند که امام در این آیه به معنای نبوت نیست و حضرت ابراهیم (علیه‌السلام) در حالی‌که نبی است و وحی بر او نازل می‌گردد، مژده‌ی امامت به او داده می‌شود. ایشان اضافه می‌کنند که: هر کجا خداوند متعال در قرآن مجید به بحث امامت پرداخته، در کنار آن «هدایت به امر خدا» به عنوان تفسیر در کنارش قرار گرفته است. در آیه‌ی 72 و 73 سوره‌ی انبیا نیز می‌فرماید : «به حضرت ابراهیم (علیه‌السلام) اسحاق و یعقوب را بخشیدیم و همه‌ی آن‌ها را از شایستگان قرار دادیم و آنان را امامانی قرار دادیم که به فرمان ما هدایت کنند ...» که جمله‌ی «یهدُونَ بِأَمرِنَا»، «ائمه» تفسیر شده است. در نتیجه امامت از دیدگاه قرآن مطلق هدایت نیست، بلکه هدایتی است که به فرمان حق تعالی صورت می‌گیرد و امام با یک امر ملکوتی، که همراه اوست دیگران را هدایت می‌کند و غیبت هیچ مانعی برای این نوع هدایت محسوب نمی‌‌گردد.1 در زیاراتی خطاب به امام زمان (علیه‌السلام) می‌گوییم: «السَّلامُ علیکَ یا نُورَ اللهِ الّذی یهتَدی بِهِ المُهتَدُون»2 «سلام بر نور خدایی که هدایت شدگان به واسطه‌ی او هدایت می‌شوند.»

در بیان نورانی امام علی(علیه‌السلام) جایگاه امامت بسیار زیبا ترسیم شده است. ایشان می‌فرمایند:«خداوندا! جز این نیست که باید حجّتی از سوی تو در زمین باشد تا خلق را به سوی آیین تو رهنمون شود. اگرچه وجود ظاهری او از مردم پنهان باشد، بی شک تعالیم و آداب او در دل‌های مؤمنین پراکنده است و آن‌ها بر اساس آن عمل می‌کنند.»3

ان شاء الله با اعمال نیک خود ظرفیتمان را بالا بریم تا از هدایت امام غایب بهره مند شویم.

1.     تفسیر المیزان، ج1، ص267 به بعد، ج14، ص304 به بعد

2.     مفاتیح الجنان، زیارت حضرت صاحب الامر در روز جمعه

3.     اثبات الهداة، حر عاملی، ج3، ص463